ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
102
زاد المسافرين ( فارسى )
پيچش و سوختن مقعد و تشنگى و تلخى دهان و ساير علامات غلبهء صفرا ؛ چنانچه در صداع صفراوى مذكور شد . علاجش دو مثقال بزرقطونا و يك مثقال بارهنگ را با لعاب ريشه خطمى و اگر يافت نشود ، عرق بيد بنوشند و اگر به اين علاج رفع نشود مسهل كه در نوع اول مذكور شد به اضافه دو مثقال گل نيلوفر بنوشند و به دستور نوع اول تكرار مسهل با احتياج نمايند و غذا در اين نوع ، آش شوربا با شيرهء جو ميل نمايند و بعد از تكرار مسهل اگر زحير باقى باشد ، و صفرا با خون يا بىخون دفع مىشده باشد سفوف الطين با شيرهء تخم خرفه و شيره تخم گشنيز ميل نمايند . و اگر پيچش شديد باشد و با خون باشد ، سفوف الطين با روغن بادام چرب كرده با لعاب بهدانه و عرق بيد بنوشند ، بعد از كم شدن خون و پيچش با شيرههاى مذكور . و صفت سفوف الطين اين است : تخم ريحان بو داده ، تخم مرو بو داده ، بزر قطونا بو داده ، نشاسته ، صمغ عربى ، گل ارمنى اجزاء را مساوى و سواى تخمها كوبيده با هم ممزوج نموده از يك مثقال تا دو مثقال به دستور مذكور ميل نمايند . و بعد از بر طرف شدن خون و نهايت تخفيف پيچش و اگر باز تردد باقى باشد سفوف حبّ الرمان يا ربّ به . و اگر هنوز آثار غلبه صفرا باشد ، چنانچه مكرر مذكور شد با ربّ به و شيرهء تخم خرفه و شيرهء تخم گشنيز بو داده ، ميل نمايند . صفت سفوف حبّ الرمان اين است : انار دانه بو داده ، ده مثقال ؛ بلوط ، گرد سماق ، زيرهء كرمانى در سركه خيسانيده و خشك كرده ، تخم مورد ، سنجد ، گشنيز خشك بو داده ، خرنوب ، آرد كنار از هريك پنج مثقال ؛ عود ، نيم مثقال ؛ آمله مقشر ، يك مثقال و نيم ؛ اجزاء را كوبيده و بيخته قدر شربت از يك مثقال تا